Tæknifréttir

September 28th, 2011

Fyrir þá sem eru með sjálfstæð (self-hosted) WordPress-blogg mæli ég með viðbót sem heitir Jetpack. Mikil snilld.

-

Uppfærsla á Android 2.3.4 í símanum mínum var að koma út. Lítur nokkuð huggulega út. Kannski maður fari að notast við Swype (“Swype allows users to enter words by sliding a finger or stylus from letter to letter, lifting only between words.”).

Af hverju er Sony Nex-5 skemmtilegri?

February 1st, 2011

Myndavélin svífur í lausu lofti og kemur í stað DSLR vélar sem nefið hefði klesst við.

Sony Nex-5 er einfaldlega skemmtilegri myndavél en aðrar myndavélar. Af hverju? Nú, af því að hún er lítil og létt en samt með stóra 14 megapixla myndflögu í APS stærð og er frábærlega hönnuð. Stóra myndflagan – sem er margfalt stærri en flögurnar í flestum vasavélum – skilar m.a. fínum myndum þrátt fyrir að hátt ljósnæmi (ISO) sé notað, en það er einmitt akkílesarhæll flestra vasavéla.

Vélin tekur 7 ramma á sekúndu í Speed priority mode og ef hún er stilt á Handheld twilight mode tekur hún 6 myndir og raðar saman svo ein skörp og fín mynd fáist þrátt fyrir dimm skilyrði.  16mm linsan sem fylgir í A útgáfunni er með ljósop 2,8 og er víð og skemmtileg – ekki síst fyrir barnamyndir með karakter – sjálfur tek ég allt í svarthvítu, en það er bara ég. Innbyggt HDR mode er líka mjög skemmtilegt.

Nexinn tekur ótrúlega gott vídeó í Full-HD upplausn og getur slegið flestum vídeóvélum við í þeim efnum – vegna þess hve flagan er stór og næm. Það má síðan tengja vélina við sjónvarp með Mini-HDMI í HDMI kapli og virða fyrir sér herlegheitin í fullum gæðum á til þess gerðu sjónvarpi.

Skjánum á vélinni er hægt að fletta upp eða niður eftir atvikum, sem getur einfaldað mjög eltingarleiki við að ná myndum af tveggja til sex ára börnunum mínum og allt viðmót og yfirbragð valmyndakerfis hentar mér mjög vel – eða eins og þeir segja á dpreview: ”Intuitive user interface – Simple control adjustments with jog dial and soft keys, plus on-screen user guide and shooting tips”

Vélin notar E-linsur, en með millihringjum getur hún bæði notað alpha linsur fyrir Sony vélar og Canon linsur. Ég ætla klárlega að ná mér í millihring fyrir Canon linsurnar mínar.

Að lokum er hún bara svo sexy að það stenst hana enginn sem sér hana og handleikur!!

“Hvar getum við keypt þessa dásamlegu vél” spyrjið þið þá.

Svarið er vitaskuld í Sony Center í Kringlunni eða á netverslun.is.

-

Fyrir venjulegt fólk sem vill bara taka mikið af skemmtilegum myndum og deila þeim með vinum og ættingjum mæli ég með því að taka myndirnar bara í 3-5 megapixlum – sem er næg upplausn fyrir myndir í myndaalbúm (10x15cm).

Notið síðan t.d. Picasa til að hrúga myndunum inn í tölvu af minniskortinu – lang þægilegast með minniskortalesara – og veljið síðan Auto-Contrast á heila möppu í senn til að fá aukið líf í myndirnar án þess að þurfa að liggja yfir þeim í Photoshop.

Því næst er það bara að henda verstu myndunum út með Del takkanum góða og láta Picasa senda úrvalið sem eftir verður inn á Flickr, SmugMug, PicasaWeb, Facebook eða eitthvað annað, til að leyfa heiminum að njóta með ykkur.

Lítið sem ekkert vesen og þeim mun meira gaman. Það er Nex-5.

Það þó ekkert að því að vilja lúra yfir myndunum í Photoshop og háupplausnar-hrásrkár úr Nexinum bjóða vitaskuld einmitt upp á slíkt.

Linuxvæðingin

January 16th, 2011

Ég hef nú flutt þrjár tölvur á heimilinu yfir í Ubuntu Linux 10.10. Þessar brjáluðu tilfæringar hófust á því að ég var að horfa á langa og súra Windows XP ræsingu á borðtölvunni minni og datt þá í hug að googla Ubuntu og lesa mér aðeins til um þessa hluti. Það blasti við á heimasíðu Ubuntu að það væri ekkert mál að prófa bara kerfið og ég valdi annars hugar að hala niður uppsetningar-ISO, brenndi það á disk og ræsti véina að nýju með herlegheitin í drifinu. Ubuntu installerinn stökk upp á skjáinn hjá mér og ég var spurður hvort ég vildi smella þessu inn meðfram Windows, strauja allan diskinn eða bara keyra kerfið beint af disknum til prufu. Ég er svo bráður að ég valdi strax að keyra þetta inn á partition, úthlutaði Ubuntu nokkrum gígabætum og smellti á install.

Skemmst er frá því að segja að Ubuntu rauk vandræðalaust í gang og kom hljóðkorti, skjákorti (tveggja skjáa uppsetningu), netkorti og fleira í gang án þess að blikka auga. Yfirbragð kerfisins reyndist flott og öll tól til að lifa á tölvuöld virtust innifalin í uppsetningunni. Ég er hinsvegar Google Chrome maður, svo ég henti þeim vafra strax inn í stað Firefox, syncaði bookmarks, henti upp Dropbox, skráði mig inn á Fébókina og virkjaði fáein forrit til viðbótar sem snúa að daglegu amstri í netheimum. Allt virkaði þetta hratt og vel. Open Office inni frá upphafi og flest annað mátti velja sér með einum smelli á Software Center.

Ég fékk mér:

  • Gimp – fyrir myndvinnslu
  • UFRaw – fyrir hráskrár
  • Banshee – sem media library
  • AWN – fyrir tækjastiku
  • Ripper X – til að rippa tónlist
  • …og lagaði síðan aðeins til

Eftir smá fikt, fáeinar endurræsingar og minniháttar byrjendavillur var ég svo ánægður með viðmótið og hvað kerfið er létt í keyrslu að ég ákvað að prófa það á litla Lenovo lappanum mínum líka. Ég gerði þá þau mistök að sækja netpad útgáfu af Ubuntu, smella á USB minnislykil og setja upp á lappanum. Mér líkaði alls ekki formið á því kerfi og sérstaklega ekki stikan á vinstri enda skjás sem gleypti dýrmætt pláss á litla 10″ skjánum. Ég straujaði því umsvifalaust desktop útgáfuna yfir hina og var þá kominn með sama umhverfið þar eins og á borðtölvunni. Allt eins og það átti að vera, nema hvað þráðlausa netkortið virkaði ekki. Ég googlaði vandamálið og lenti þá í mínum fyrsta terminal-innslætti, en það eru ær og kýr Linux-nörda að kunna að hamra kóða inn í terminal – sem á að vera svo einfalt, en er það vitaskuld ekkert. Ég nettengdi vélina með LAN-snúru og reklarnir fyrir Broadcom netkortið ruku inn eftir smá copy-paste í terminal.

Til að virkja nokkur smáatriði og til að draga úr grenji kerfisins eftir innslætti lykilorða googlaði ég aðeins meira og límdi fleiri ruglingslega kóða inn í terminal, til allrar hamingju með tilætluðum árangri. Hægt og rólega tók þetta allt á sig þá mynd sem ég vildi og áður en ég vissi af var ég búinn að strauja Ubuntu inn á mediatölvuna í stofunni líka. Allt ferlega töff og nördalegt í senn.

En, það eru nú samt hængir á þessu dóti. Hef nú þegar orðið var við að sjálfgefin gildi hvað val á þemum og slíku snertir hanga ekki alltaf inni og að það getur verið flókið að fá eitt og eitt forrit til að taka þátt í leiknum. Þetta terminal-bras og googlið sem stundum þarf til að gera einfalda hluti er klárlega nokkuð sem mun pirra sumt fólk. Sjálfur er ég nægilega mikill lúði til að hafa gaman af þessu og held að ég hefði jafnvel gaman af að þræla mér í gegnum uppsetningu á Arch Linux, það er víst hraðvirkara og nettara, en ekki fyrir byrjendur, nema þeir hafi verulegan tíma til að liggja yfir þessu.

En Ubuntu kom mér á óvart. Kerfið virkar betur en Windows XP gerði, bæði á borðtölvunni og á lappanum. Báðar vélar geta keyrt miklu meira af hugbúnaði í einu og virðast ekkert erfiða við það, því þær hitna minna og viftan í lappanum er ekki stöðugt að rembast. Ég held ég þurfi að lenda í verulegu veseni til að ég muni snúa aftur til Windows. Ef mér tekst að sætta mig við Gimp sem myndvinnsluforrit er ég bara á grænni grein. En við sjáum til með það, kannski ég komi mér upp hreinu og lokuðu XP partition til að keyra Photoshop á, en haldi mig annars í Linux-landi.

Enn meira símadellublogg

January 7th, 2011

Jæja, meira um líf mitt með Sony Xperia X8 og Gmail.

Ég er búinn að komast að því að mér líkar afskaplega vel við Android stýrikerfið, og þá sérstaklega vegna þess hve vel það starfar með Gmail, sem eins og einhver sagði er the greatest thing since sliced bread.

Ég komst að því að þegar ég bæti fólki í símaskrá símans og vel Gmail sem umhverfi fer viðkomandi sjálfkrafa í My Contacts. Þar sem ég var ekki að “synca” þann hóp, heldur bara hópinn símaskrá, hvarf þá viðkomandi aðili og sást aðeins með því að framkvæma leit í símanum eða virkja hann í Gmail. Ég ákvað því að láta símann “synca” my contacts og færði bara alla sem ekki eiga að birtast í símanum úr þeim hópi (þeir enduðu þá í other contacts). Nú virkar þetta glimrandi vel, allir sem ég bæti við í símanum eða á netinu birtast undir eins og fullkomnunarátta mín brosir út í bæði.

Einnig komst ég að því að til að losna við erfið “merge” vandamál vegna samruna Facebook og Gmail upplýsinga má velja seperate contact í símanum og eyða Facebook færslunni. Þá öðlast maður fullkomið alræði Drottins yfir skráningu viðkomandi og getur nánasast að vild yfir bandstrikum og millibilum í símanúmerum í Gmail, auk þess að finna viðeigandi myndir af fólki með tilheyrandi Facebook njósnum og googli, sem og að afrita heimilisfang viðkomandi í fullkomlega samræmdu sniði af já.is.

Dropbox fyrir android er síðan næsta skref í dásamlegheitunum. Nú get ég flett öllum skólagögnunum mínum í símanum, og eftir að ég náði mér í pdf, ppt og word reader fór ég að geta lesið allar glósur, ritgerðir og annað á símanum án nokkurra erfiðleika. Draumur í dós. Allt á einum stað yfir netið.

Til að lesa QR koða náði ég mér í Zebra Crossing og til þess að búa til minn eigin kóða notaði ég QR-Code generator. Mjög skemmtilegt og veitir auk þess aðgang að forritum og fleira á netinu.

gReader Pro og Google Books gera manni síðan kleift að liggja yfir óendanlega miklu lesefni (m.a. ókeypis klassísk heimspeki) án þess að þurfa að opna vafra símans og eru merkilega þægileg tól, þrátt fyrir að skjárinn á litla símagreyinu mínu sé nú í minni kantinum.

Nú á ég bara eftir að fá þá í vinnunni til að porta Notes póstinn yfir á Gmail líka, svo ég geti þóst vera með allan heiminn í símanum mínum. Eftir það þarf ég að gefa Pálínu símann, svo ég geti fengið mér X10 mini eða X12 mini (ókominn, en líklega verið að afhjúpa þessa stundina á CES) með öflugri örgjörva sem ræður betur við þessa vitleysu alla!

Þar með lauk tækjanördafærslu dagsins. Takk fyrir.

Meira um Xperia X8

December 4th, 2010

Nú er komin meiri reynsla á símann góða. Eftir mikið grúsk er ég búinn að uppgötva eftirfarandi hluti.

Yahoo Mail er með samning við Facebook um að fá að importa contact lista. Það er líklega besta leiðin til að gera ná listanum út með upplýsingum og importa síðan inn í Gmail. LinkedIn á líka að  ganga en ég er ekki að nota það umhverfi og þekki því ekki. Mælir einhver með því?

Sé maður einu sinni búinn að hleypa símanum í Facebook verða þær upplýsingar dálítið ráðandi í símanum. Það má þó ná tökum á flestu með því að eyða Facebook prófílum fólks í símaskrá og þá fær Gmail að ráða. Þannig fæst til dæmis vald yfir myndinni sem sýnd er við símanúmerið – sem er nauðsynlegt til að fínpússa yfirbragð flýtivalmyndar, það er gríðarlega mikilvægt að myndirnar séu ferningslaga en ekki ílangar.

TimeScape er meira flott en praktískt. Ég skipti yfir í að nota recent calls og Facebook sem widgets. Það svínvirkar.

WiFi virkar flott og það kemur ótrúlega vel út að horfa á YouTube myndbönd í símanum. Við Teddi fundum Litlu  Vampíruna þar í fullri lengd og horfðum á hluta hennar (hann hlustaði og ég útskýrði).

Sony sync-hugbúnaðurinn sem fylgir er einskis virði, nema til að uppfæra stýrikerfið, annars rusl.

Rafhlöðuending er flott og síminn segir manni nákvæmlega í hvað straumurinn fer. Merkilega lítið hlutfall fer í WiFi, mest fer vitaskuld í skjáinn – sem er bjartur og fínn.

Snertiskjárinn er margfalt betri en á Nokia 5230. Miklu snarpari og nákvæmari. Hratt og flott skrun í símaskrá gerir leit auðvelda. Nokia síminn var samt mun sneggri að skipta yfir í landscape mode. Það virkar hálf klúðurslega í þessum.

Í augnablikinu á ég bara eftir að leysa eitt vandamál. Það er þannig að ef maður styður í smá stund á skjáinn fer síminn í þann ham að bjóða upp á tilfærslu á widgets. Ég dett oft og iðulega óvart inn í þann ham, svo ég myndi vilja lengja tímann sem snerta þarf skjáinn samfleytt til að hann opnist. Búinn að googla þetta vandamál og finn engar lausnir. Ætli ég verði ekki að skella mér í forritun bara!

Nýtt ástarsamband

December 2nd, 2010

Ég hef stofnað til ástarsambands við Sony-Ericsson Xperia X8 og Google. Þessi ástarþríhyrningur er svo heitur að skrif Anais Nin fölna í samanburði.

Málavextir eru þeir að ég gleymdi ágæta Nokia 5230 gemsanum mínum í sundi eftir karlasund okkar Tedda í fyrradag og einhver tók hann. Það þótti mér mikill harmleikur þar sem mér líkaði sá sími ágætlega og var búinn að fylla hann af hugbúnaði. Þá voru góð ráð dýr, hvað átti ég að gera?

Fátæklingar eins og ég kaupa ekki iPhone eða HTC Desire, en fyrst þetta fór svona var þó ekki úr vegi að prófa eitthvað nýtt. Eftir smá rannsókn á netinu varð Sony-Ericsson Xperia X8 fyrir valinu. Nýtt gagnvart mér í þeim síma var WiFi og Android stýrikerfi. Ég lét vaða.

Þar sem þessi er með allra ódýrustu snjallsímum sem eru í boði stillti ég væntingunum í hóf og tókst þannig að fyllast kæti þegar síminn rauk fram úr þeim.

Fyrsta verk eftir að heim var komið með græjuna var að USB tengja símann við tölvu og uppfæra Android stýrikerfið úr útgáfu 1,6 í 2,1. Strax við það fékk viðmót hans nýtt og eðlilegra yfirbragð, betri skjálæsingu og fleira. Síðan skellti ég inn WEP lykli og þá var hann kominn á netið hérna heima og allt niðurhal orðið kostnaðarlítið.

Síðan komst ég að því að síminn býður upp á að synca símaskrá við vinalista á Facebook og þá var ég umsvifalaust kominn með 240+ manns í símaskrána. Það þótti mér ágætt, í fyrstu – en sá síðan að það var erfiðleikum bundið að lagfæra símanúmerin ef Facebook fékk að ráða og að listinn var allt of langur.

Þá notaði ég Facebook viðbót sem ég rakst á til að exporta vinalistann þaðan yfir í Gmail (iGoogle umhverfið), sem er vitaskuld frá Google eins og sjálft Android stýrikerfið. Þar reyndist mjög gott að eiga við upplýsingarnar og myndir af hverjum og einum af Facebook fylgdu með.

Í Gmail get ég síðan haldið utan um póstinn minn, símaskránna og dagatal og allt sem ég geri þar endurspeglar síminn fullkomlega auk þess að sýna Facebook status hvers og eins auk andlitsmyndir. Þar sem vinalistinn reyndist óþarflega víðtækur valdi ég út hóp og skilgreindi sem símaskrá í groups. Þá gat ég síðan sagt símanum að synca bara þann hóp og varð símaskráin í símanum þá mjög viðráðanleg og þægileg.

Síðan stillti ég Gmail á að sækja allan póst til mín úr öðrum pósthólfum (Hotmail, HÍ, Símnet) og skilgreindi helstu hópana sem senda mér póst með litamerktum heitum. Nú birtist pósturinn allur í bæði síma og tölvu með litlum merkjum sem gefur mun betri yfirsýn yfir hvað er að gerast í póstinum og síminn getur auk þess tekið tillit til þeirra merkinga og sótt aðeins ákveðna hópa í stað þess að sækja allt.

Að lokum setti ég jólamyndina af krökkunum á skjáborðið, færði Gmail í flýtival, vefsíðurnar mínar í favs í símavafranum og raðaði fjölskyldu og helstu vinum í starred og nú er síminn orðinn MINN!

Örlitlar hátalarapælingar

February 6th, 2010

Í framhaldi af síðasta pistli um tæknilegar upplýsingar fyrir magnara, er kannski ekki úr vegi að fjalla örlítið um slíkar upplýsingar fyrir hátalara.

Fólk telur mjög almennt að það sé eðlilegt að spyrja aðeins að því hvað hátalarar eru mörg vött þegar slík tæki eru borin saman. En það er dálítið eins og að spyrja menn á dekkjaverkstæði hvað dekkin séu mörg hestöfl – sem engum dytti í hug að gera.

Hátalarar eru bara rafseguldrifnar keilur í kassa sem ýta við loftinu í kringum þá. Þeir þola mismikið afl, en það hvað þeir þola mikið segir ekki sérlega mikið um eiginileika þeirra. Það sem gott er að vita um hátalara er hver næmni þeirra er, hvert tíðnisvið þeirra er, hversu mikið viðnám þeir veita og að lokum hvað þeir þola af afli. En að kalla hátalara t.d. 100W er afar loðið, ef ekki hreinlega merkingarlaust.

Tökum sem dæmi hátalara frá danska framleiðandanum Dali: Mentor Menuet

Þeir eru með eftirfarandi eiginleika uppgefna:

Frequency range (+/- 3dB) [Hz]: 59 – 25.000
Sensitivity (2,83 V/1 m) [dB]: 86,0
Nominal impedance [ohms]: 4
Maximum SPL [dB]: 105
Recommended amplifier power [W]: 20 – 100

Tíðnisviðið (frequency range) er 59 rið til 25 kílórið. Þeir fara sem sagt ekki mjög djúpt í bassa, en yfir meðallagi hátt í diskant. Bassabox fara sum hver niður í örfá rið, sem er afar djúpur bassi, en 20-30 rið væri ekki óeðlileg neðri tala fyrir hátalara sem gefa djúpan bassa – en til þess þarf yfirleitt stærri hátalara, gólfhátalara.

Næmni (sensitivity) er 86 dB miðað við 2,83 volt og 1 m. Eða m.ö.o. er 1 W af afli beitt á hátalarann og hávaðinn mældur í meters fjarlægð frá keilunni. Næmnin segir okkur hvað það þarf að eyða mikilli orku í að fá hljóð úr hátölurunum, sem m.a. er háð tegund efna í keilunum og hvernig seglar eru notaðir. Lægri tala þýðir minni næmni. 86 er t.d. frekar lítið og bendir til þess að það þurfi verulegt afl til að keyra umrædda hátalara. Hátalarar sem mælast hærri í dB, t.d. 90+ dB eru hinsvegar mun léttari í keyrslu og gefa frá sér meiri hljóm við sama afl.

Viðnám hátalara (nominal impedance) fyrir heimahús er yfirleitt 6-8 ohm. En 4 ohm í þessu tilfelli. Suma magnara er hægt að stilla á 4 eða 8 ohm eftir hátölurunum sem á að drífa með þeim.  Ráði magnarinn illa við viðnám hátalaranna – er t.d. tengdur við 4 ohm en ætlaður fyrir 8 ohm – þá hitnar hann meira en gott þykir og því vert að fylgjast með því hversu heitur magnarinn er ef einhver vafi leikur á þessu atriði.

CEA samtökin ákváðu árið 2006 að einfalda þetta allt saman örlítið. Búinn var til staðall sem heitir SPL2010 (Sound Pressure Level).  Gefi framleiðendur upp þær tölur eiga menn að vera nokkuð vissir um hversu mikinn hávaða tækin gefa frá sér, en það eru framleiðendur ekki byrjaðir að gera í sérlega miklum mæli. Dali gefa þó upp Max SPL fyrir hátalarana í dæminu, eða 105 dB. Hefðum við samanburð frá öðrum framleiðendum væri það ágæt vísbending fyrir okkur – en það kann að verða tilfellið með tímanum. Meira um SPL hér.

Að lokum gefa Dali upp ráðlagt magnara-afl, eða 20-100W. Af því myndu margir ákvarða að kalla megi hátalarana 100W og láta þar við sitja. En það væru í raun ómerkilegustu upplýsingarnar sem hægt er að fiska úr listanum að ofan.

Næmni, tíðnisvið og með tímanum SPL eru allt mikilvægari upplýsingar við hátalarakaup en uppgefin hámarksvattatala.

Þar hafið þið það.

Viðauki:

Til varnar hátölurunum sem teknir eru fyrir í pistlinum.

Dali hátalarnir sem teknir eru sem dæmi eru svokallaðir bookshelf hátalarar, eða litlir bókahilluhátalarar. Slíkir hátalarar eru öllu jöfnu ekki nógu stórir til að gefa frá sér djúpan bassa, og þessar tíðnisviðstölur því mjög eðlilegar fyrir þá.

Það að þeir eru þungir í keyrslu, 86 dB, bendir til þess að þeir henti vel fyrir öfluga margnara, en síður fyrir afllitla magnara. En þungir hátalarar eru hugsanlega nákvæmari en léttir hátalarar, og geta því jafnvel verið mun betri í hifi-skilningi en aðrir léttari, en aðeins ef þeir eru notaðir við réttan magnara.

Þetta er einmitt gott dæmi um hvað upplýsingarnar um bæði magnara og hátalara eru mikilvægar, því hátalararnir geta verið mjög heppilegir fyrir einn magnara, en síður svo fyrir annann. Þannig segja þessar tölur í sjálfu sér ekkert um hversu góðir þeir eru, nema í þeim skilningi að þeir eru góðir með réttum búnaði og vondir með öðrum.

En gæði hljómsins er náttúrulega dálítið persónubundið mat og verða helst metin með því að hlusta, í stað þess að rýna í vattatölur

Smávegis fróðleikur um magnarakaup

February 5th, 2010

Ef ég segði ykkur að bíll sem þið væruð að spá í að kaupa kæmist upp í hraðann 100 km/klst. myndi það í sjálfu sér ekki segja ykkur neitt um bílinn. Til þess að þetta hafi einhverja praktíska merkingu þurfið þið að vita eitthvað eins og hversu lengi hann er að ná þeim hraða og hversu vel bíllinn er til þess fallinn að keyra á þeim hraða.

Þurfi til dæmis að fylla bílinn með nítróbensíni og pína hann í 20 mínútur niður brekku til að ná 100 km/klst. er það mjög mjög mjög slappur bíll, þrátt fyrir að komast tæknilega séð á þennan hraða.

Afar keimlík lögmál gilda þegar velja skal magnara í hljómtækjastæðu. Menn velja nefnilega gjarnan magnara sem eru hátt skráðir í vöttum (W), en það er aflið sem tónlistin er knúin áfram með til hátalaranna, sem aftur hreyfast þeim mun kröftugar sem vöttin eru fleiri. Og alveg eins og Rauði Baróninn vildi ná 100 frækilegum drápum í loftbardögum fyrri heimstyrjaldarinnar, en náði bara 80, þá vilja allir vera með 100W eða meira af krafti til ráðstöfunar til að keyra tónlistina inn í stofuna, því það hljómar svo miklu betur að segjast hafa 100W+ en að hafa bara 80W, eða þaðan af minna.

En hundrað vött segja okkur ekki neitt, frekar en 100 kílómetrarnir, nema eitthvað annað sé haft með til viðmiðunnar. Þar kemur dásamlega hugtakið total harmonic distortion til sögunnar (THD). Við þurfum ekkert að skilja það hugtak til hlítar, frekar en við nennum að leggja okkur eftir því að vita nákvæmlega hvaða kraftar verka á bíla og hvar þeir tapast í núningi og hitamyndun. En við þurfum að vita hvaða hlutfall THD er gefið upp fyrir gefna vattatölu, því annars vitum við ekkert hverskonar magnara við erum að kaupa.

Í vandaðri hljómtækjum er algengt að THD, miðað við uppgefinn styrk á rás, sé um 0,01-0,1%, en það getur reyndar líka verið blekkjandi eins og útskýrt er í Wikipediagreininni:

It is unfortunate that these two conflicting definitions of THD (one as a power ratio and the other as an amplitude ratio) are both in common usage. Fortunately, if the THD is expressed in dB, then both definitions are equivalent. This is not the case if the THD is expressed as a percentage.

En látum okkur samt nægja að læra þessa þumalputtareglu á tiltölulega einfölduðum nótum.

Magnari sem getur keyrt út 100W (yfirleitt við 8 ohm) með vel innan við 0,1% bjögun er mjög líklega miklu miklu öflugri magnari en sá sem dælir út 100W með 10% bjögun. Þannig eru ekki öll 100W fædd jöfn, sum 100W eru nefnilega jafnari en önnur.

THD má segja að sé bjögunarhlutfallið miðað við ákveðið afl. Eftir því sem bjögunarhlutfallið er lægra, þeim mun hreinna merki er að berast til hátalaranna og þeir hljóma því betur. 100W á rás við 0,01% THD er að öllum líkindum vísbending um að um mjög öflugan og vandaðan magnara sé að ræða.

Til að geta kallað veikluleg fermingarhljómtæki 100 vatta, fara framleiðendur í dálítinn blekkingarleik, ekki ósvipað og kirkjan gerir með biblíuna, en það gengur út á að velja með lituðum hætti hvaða upplýsingar eru hafðar fremst á pakkningunum. Menn reikna sem sagt út bjögunina við 100W keyrslu á magnaranum og fela síðan þá tölu aftast í notendahandbókinni, sem þá er oft um 10% bjögun, en þið sjáið að það er himinn og haf á mili 10% bjögunar og 0,01% bjögunar.

Nú skulið þið því nótera hjá ykkur hugtakið “total harmonic distortion” eða “THD” og spyrja næsta raftækjasölumann út í bjögunarhlutfall hljómtækja sem þið hafið augastað á í prósentum eða dB miðað við 100W keyrslu (eða hverja þá keyrslu sem magnarinn er sagður ráða við), þar sem um RMS vött er að ræða – sem ég tel að sé gefið ef á annað borð er talað um THD. Algeng framsetning í vörulýsingu er eitthvað á þessa leið: x mörg (RMS) vött við 8Ω, 20 hz-20 khz, THD 1%

Að þessu athuguðu eiga menn þó enn langt í land með að vita allt um gæði magnarans, rétt eins og menn meta ekki gæði bifreiða með hestöflunum einum, en þar sem vöttin eru algengur sölupunktur og ungum folum er jafnan umhugað að geta sprengt hljóðhimnur með hljómtækjunum sínum, þá eru þetta a.m.k. upplýsingar sem  geta fleytt manni nokkuð langt í frumskógi raftækja og loðinni markaðssetningunni á þeim.

Séu mælingar gefnar upp við 4 eða 6 ohm (4Ω eða 6Ω), í stað hinna hefðbundnu 8, er líka verið að pína vattatöluna upp, þar sem það fæst hærri vattatala með því að notast við minna viðnám.

Einnig eru THD mælingar oft gerðar eingöngu með 1 kílóriða tóni, í stað þess að mæla á sviðinu 20-20.000 rið, sem er heyrnarsvið mannsins. En munurinn þar á milli er ekki svo afgerandi að ekki megi notast við þumalputtaregluna.

-

Leiðréttingar og viðbætur velkomnar.

Fyrir eðlisfræðingana: http://www.dogstar.dantimax.dk/tubestuf/thdconv.htm