andmenning.com

Enn sem komið er bendir talning á atkvæðum gærdagsins til þess að meirihlutavilji sé fyrir ákvæði um Þjóðkirkju í stjórnarskrá.

Spurning 3
Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði ákvæði um þjóðkirkju á Íslandi?
Já: 57,3%
Nei: 42,7%

-Eyjan

Sjálfur er ég áhugamaður um jafnræði lífsskoðana og þykir ljóst að ákvæði sem þetta sé óeðlilegt. Þarna er einni lífsskoðun hampað í sömu stjórnarskrá og m.a. í segir að ekki skuli mismuna fólki vegna trúar. Það finnst mér hljóta teljast fremur mótsagnarkennt.

Þeir sem ég kannast við sem hökuðu við já, en ekki nei eins og ég gerði, tala flestir um að þeim þyki þjóðkirkjan einfaldlega til góðs og þeir forðist því að hrófla við henni. Og það má auðvitað ímynda sér að um þjóðkirkju (ríkiskirkju) gildi viðlíka lögmál og margir telja að gildi um ríkisútvarp: að ríkisrekna formið stuðli að því að stofnunin sé menningarlegri, ef svo má að orði komast, en hún væri ef hún þyrfti að keppa á almennum markaði um hylli fjöldans. Í stað gömlu Gufunnar komi þá FM957 og hæglát þáttagerð um menningu og listir breytist þá í eitrað hressa hrekkjalómaþætti í boði Pepsi Max og Doritos. Í stað seigfljótandi kirkjumenningar komi þá ný ímynd hönnuð af auglýsingastofum og styrkt af bílaumboðum og bönkum; þessi messa var í boði Toyota Prius og Arion banka, amen.

Þetta er auðvitað mjög ýkt mynd. Ég hef lesið blogg og greinar eftir presta erlendis sem gengur að því er virðist alveg prýðilega að halda í hógvært og jarðbundið kirkjustarf þrátt fyrir að vera ekki á ríkisspenanum og mér hefur fundist Fríkirkjan á Íslandi standa sig vel í hinu sama – jafnvel betur en þjóðkirkjan. Þessar áhyggjur virðast því ekki sérlega rökréttar.

Það sem mér þykir áhugavert er að þarna skarast hugmyndir um réttlæti og gagnsemi. Flestir fallast á að það sé visst óréttlæti fólgið í því að mismuna lífsskoðunum með þessum hætti, en mörgum virðist þykja mikilvægara að halda kirkjunni óbreyttri en að lagfæra mismununina. Einhverjir vega og meta auk þess téða mismunun og finnst hún ekki merkileg á meðan öðrum finnst mjög slæmt að í stjórnarskrá sé slíkt að finna.

Er það í sjálfu sé gagnlegt að stjórnarskráin sé vandað plagg sem innihaldi helst engin dæmi um sérhagsmuni og mismunun? Það hefði maður haldið að fólki þætti á nýja Íslandi, en það virðist þó ekki vera raunin – gagnsemi annars þótti a.m.k. greinilega skyggja á gagnsemi hins. En þessi þankagangur held ég að geti fljótt hlaupið dálítið frá manni. Hvað með kvótakerfið, braskið með lífeyrissjóðina, verðtrygginguna og svo framvegis? Á mat á gagnsemi að þvælast fyrir okkur við að leiðrétta skakka löggjöf og reglur, eða er eitthvað grundvallarmikilvægi fólgið í því í sjálfu sér að uppræta slíkar skekkjur? Það held ég hljóti að vera.

Í dag er mikið talað um að stofnanir eins og Háskólinn og Alþingi eigi að vera fyrirmyndir í heilbrigðu þjóðfélagi. Það sé forsenda þess að heildin sé góð að æðstu stofnanir séu agaðar og unnið sé eftir skýrum skynsamlegum reglum og hugsjónum. Stjórnarskráin hlýtur að teljast eiga að vera þess háttar fyrirmynd og þess vegna eiga náttúrulega ekki að leynast í henni einkennilegar ályktanir um ákveðin félög eða ákveðnar lífsskoðanir, því það er mein af því tagi sem við erum að reyna að uppræta í samfélaginu öllu. Þess vegna vil ég meina að gagnsemi þess að leiðrétta slík ákvæði sé drjúgt og að það sé jafnvel hreinlega skylda sem trompi flesta aðra gagnsemi þegar til lengri tíma er litið.

Þjóðin var ekki sammála mér um það að þessu sinni. Kannski af göfugum ástæðum, kannski ekki. En það er áhugavert að velta þessu fyrir sér.

Mikla froðu er hann Bjarni Benediktsson að flytja okkur á þingi þessa stundina. Hann er að hugsa um það eitt að koma Sjálfstæðisflokknum til valda, en ekki eitt andartak að hugsa um hag þjóðarinnar.

Hann lofar því meðal annars að Sjálfstæðismenn muni “endursemja” um Icesave. Bölvaður mörður er maðurinn. Á að tefja þingið fyrir svona þvætting og auglýsingamennsku?

Sjálfstæðismenn væru bara að leggja lokahönd á að undirskrifa sama samninginn ef þeir væru við völd, þetta er tóm blekking. En þess má reyndar geta að Steingrímur J. væri einmitt að segja sömu hlutina og hann Bjarni er að ausa yfir lýðinn, og það slefandi af bræði, ef hann væri í stjórnarandstöðu. Voðalega er þetta leiður ljóður á stjórnarkerfi okkar að menn skuli alltaf vera að reyna að fá völdin, en ekki að vinna að hagsmunum þjóðarinnar sem heild.

Við Pálína vorum í gær að spjalla um fæðingarorlof og hlutverk kvenna á atvinnumarkaðnum. Hún var að segja mér frá því að hún þekki til kvenna sem hafa fengið vinnu út á það að gefa sterklega í skyn að engar barneignir væru framundan og að það hefði haft afleiðingar þegar þær konur urðu síðan samt óléttar.

Þetta er gott dæmi um það hvernig markaðsöflin eru ómanneskjuleg í eðli sínu og af hverju það þarf að stýra þeim, en ekki láta þau stýra okkur. Ef við látum frumskógarlögmálin gilda í peningaheiminum verður ofuráherslan á framleiðni einstaklings það eina sem skiptir máli og hver sú manneskja sem getur skilað mestri vinnu/afköstum/hagnaði í réttu hlutfalli við laun er verðmæt, á meðan kerfið ýtir hinum út í útjaður myndarinnar.

Markaðshyggjufólkið virðist sumt halda að einkarekið þetta og hitt muni engu að síður á endanum skila besta jafnvæginu í þessum efnum og að eðli markaðarins og eðli mannsins fari saman. En mér þykir margt benda til þess að svo sé alls ekki.

En aftur að konunum. Kona sem tekur sér nokkur ársfrí frá vinnu á nokkurra ára löngu vinnutímabili hjá fyrirtæki getur hæglega valdið miklum bægslagangi í því fyrirtæki. Hún er því óheppilegri en jafn hæfur einstaklingur sem er ólíklegri til að hverfa frá vinnu í marga mánuð í senn. Markaðsöflin meta hana því sem minna verðmætan starfskraft en konu sem er komin úr barneign eða karlmann sem er ólíklegur til að taka löng barneignarfrí.

Um þetta verður ekki deilt. Kona á barneignaraldri er einfaldlega ekki eins verðmætur starfskraftur – frá fyrirtækinu séð. Markaðskerfið metur því laun karla og kvenna eftir því. Það er sem sagt eðlilegt í þessum skilningi að karlmenn og eldri konur fái hærri laun en ungu konurnar – þrátt fyrir að ungu konurnar séu jafn hæfar til starfans.

Það er hinsvegar líka fullkomlega eðlilegt að við sem samfélag metum hlutina þannig að það sé okkar hagur að pína kerfið til að falla að vilja samfélagsins, en ekki öfugt. Þannig getum við sett lög sem tryggja ungu konunum jafnhá laun, þrátt fyrir umrædda hluti.

Því miður virðast samfélagslegir hagsmunir þó ansi oft verða undir í glímunni við hagsmuni þeirra sem mesta peninga eiga og hafa þar með mest völd (eða þeirra sem ekki eiga peninga, en vilja fá að þéna í friði). Þrátt fyrir að það hljómi t.d. rétt í mínum eyrum að hamingja samfélagsins sé best tryggð með því að leggja ofuráherslu á uppeldi barna, menntun og andlega og líkamlega velferð allra , þá eru það einmitt slík svið sem alltaf eiga undir högg að sækja frá markaðsöflunum – sem vilja lengri vinnutíma, fleiri álver, meiri hagvöxt, stærri banka, betri þjónustu, meiri hagnað….

Barrátta kvenna fyrir launajöfnuði er því háð gegn markaðsöflunum og er spurning um val samfélagsins á áherslum, en ekki spurning um réttlæti, því réttlæti markaðarins er einfalt og skyrt: sá sem skapar mestar tekjur á heimtingu á mestu laununum. Að berjast gegn þessu á þeirri forsendu einni að um hreint réttlætismál sé að ræða er því að mínu mati dálítið þokukennt.

Réttara væri að berjast fyrir þessu atriði á sömu forsendum og lög sem tryggja fólki hluti á borð við lágmarkshvíld, menntun og frelsi eru byggð á. Þetta er spurning um að samfélagið meti hagsmuni sína öðruvísi en markaðsöflin vilja hafa hlutina.

Því þó enginn velji kyn sitt og það sé því réttlætisatriði að fá sömu laun fyrir sömu vinnu, þá má segja það um margt annað líka. Menn velja til dæmis ekki líkamlegt atgerfi sitt eða greind, en hvort tveggja getur engu að síður haft áhrif á laun viðkomandi, hvað sem réttlæti líður. Það er réttlæti markaðarins.

Lýkur hér þessum hraðsoðnu hugleiðingum í bili. Þið kannski bendið mér á þá hluti sem mér yfirsáust.

Það virðist enn vera hægt að gleðjast yfir því endrum og eins að hafa kosið Borgarahreyfinguna.

Þór Saari: Ný lög leyfa mönnum að afskrifa skuldir en halda eignum. Árni Páll: Ekki rétt

Þar fór það. Mér sýnist Borgarahreyfingin, sem ég kaus og hrósaði happi yfir,  sé búin að hrinda í framkvæmd öllum mistökum sem andstæðingarnir spáðu flokknum. Þetta er dálítið eins og flokkurinn hafi í restina litið á bölspár andstæðinga sinna sem aðgerðaplan sem fara þurfti eftir.

Því miður held ég að Sæmundur bloggari fari með rétt mál þegar hann segir:

Hvers vegna hefur kosning Þórs Saari styrkt fjórflokkinn kynni einhver að spyrja? Því er fljótsvarað. Næstu áratugina mun fólk gera ráð fyrir því með réttu eða röngu að ný framboð séu lík Borgarahreyfingunni að því leyti að alls óvíst sé hvernig þingmenn þeirra reynist og þess vegna forðast að kjósa þau.#

Ég er að minnsta kosti einmitt hræddur um að ég kjósi seint aftur nýtt fólk sem þykist vera með ferska sýn á hlutina og skilvirkari siðgæðiskompás en aðrir.

Ég sé þó ekkert eftir mínu atkvæði, það hefði í besta falli átt að enda hjá VG, en D, B hafa ekkert til atkvæðisins unnið nú frekar en fyrri daginn og S er einhvern veginn í limbó.

Sumir binda vonir við að Hreyfingin standi sig. Vonum það bara, en mér sýnist stuðningurinn lítill.

Góður undanfari eftirfarandi er þessi grein eftir Johann Hari: The Republican Party Is Turning Into A Cult

Sjáið síðan þetta:

Barney Frank Confronts Woman At Townhall Comparing

Ma’m, trying to have a conversation with you, would be like trying to argue with a dining room table. I have no interest in doing it.

Látum ekki bugast kæru kjósendur Borgarahreyfingarinnar, þó á móti blási. Það þarf að standa með Hreyfingunni og þola henni nokkur feilspor til að hún geti þroskast og dafnað. Flokkurinn er þrátt fyrir allt byggður á einlægum vilja til að breyta hlutunum, og slíkt fær alltaf á sig sakleysislegt og barnalegt yfirbragð í samanburði við kulnaðar glóðir reynsluboltanna eða ískalt siðleysi spillingarsinnanna.

Nei, málefnalegt er þetta ekki hjá mér, en nýrra flokka er þörf til að skapa nýja pólitíska menningu. Sjálfsagt mun þetta þó allt renna saman í eina súpu fyrir rest, en vaskur hópur fólks í litlum flokki mun þrátt fyrir það e.t.v. ná að hreinsa dálítið til í grugginu og skila okkur aðeins ferskara lindarvatni, því ekki er vanþörf á.

Haldið bara áfram að fylgja ykkar sannfæringu, Borgarahreyfingarfólk, það er meira en margur annar er að gera.

Á eftir kemur greining mín á nýfrjálshyggjunni á einföldu mannamáli.

Kapítalistaíska-ný-frjálshyggjan gengur út á að markaðurinn leiðrétti sig alltaf sjálfur. Þeir sem tapi fé muni kvarta og kveina og með tímanum verði hlutur þeirra réttur og allir ferlar leiði að lokum til hámörkunar árangurs þeirra sem þora að leggja eitthvað í púkkið, án þess að kerfið hrynji.

Fyrirtæki eiga samkvæmt frjálshyggjunni að fá að fara á hausinn í friði svo önnur betur rekin fyrirtæki geti vaxið í þeirra stað. Bankar eiga að fara á hausinn, tryggingarfélög og fjárfestingasjóðir, án þess að stjórnvöld reyni að bjarga þeim, því slík afskipti koma í veg fyrir að fjármagnseigendur finni sjálfir fyrir skellinum og þurfi að aðlagast aðstæðum, læra að tryggja afkomu fyrirtækja og hag hluthafa – en ekki leyfa t.d. spilltum forstjórum og millistjórnendum að moka stjórnlaust í eigin vasa.

Hið gullna jafnvægi á samkvæmt kenningunni að skapast án nokkurra afskipta stjórnvalda, að því gefnu að gott og skýrt reglukerfi sé fyrir hendi.

Hængurinn er hinsvegar sá að þegar stór fyrirtæki fara í þrot verður pöpullinn verst úti, launþegarnir með sín húsnæðislán og hversdagslegu skuldbindingar. Pöpullinn sættir sig því ekkert við það að stórt og stöndugt fyrirtæki, sem hann hefur starfað við áratugum saman, hætti bara að vera til vegna brasks fáeinna einstaklinga og gerir því kröfu til þess að fyrirtækinu sé bjargað af stjórnvöldum.

Þetta vita mennirnir sem moka milljörðum út úr fyrirtækjunum til vina sinna í skattaparadísum og geta því glottandi leikið tveimur skjöldum; geta haldið því fram að kapítalisminn geri þetta mögulegt og muni leiðrétta sig í framhaldi – þegar fyrirtækið fari í þrot; en vita að kjósendur munu krefjast þess að fyrirtækið haldi áfram rekstri og því muni skellurinn sem eigi að jafna dæmið aldrei koma og þeir aldrei þurfa að taka afleiðingum gjörða sinna.

Af þessum einföldu ástæðum verður fullkomin nýfrjálshyggja aldrei annað en tálsýn, alveg eins og við vitum að kommúnismi verður heldur aldrei annað en tálsýn. Á meðan peningakerfi heimsins er eins og það er verður lendingin að vera einhverskonar hrærigrautur af þessum stefnum; einhver meðalvegur.

Menn sem halda að hægt sé að steypa þjóð í annað hvort mótið eiga hvergi að komast til valda.

Í fjarlægri framtíð verðum við síðan vonandi búin að losa okkur við þetta peningakerfi sem veitir talnaglöggum en hreint ekki endilega vitrum mönnum óskiljanleg völd án umboðs fjöldans.

ps. auðvitað eru þetta gamlar fréttir, ég er bara svona seinn.